Verweerder heeft aan eiser voor het jaar 2015 een aanslag inkomstenbelasting opgelegd. Bij de
aanslag is bij beschikking belastingrente in rekening gebracht (de rentebeschikking).
Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 26 januari 2022 de aanslag en de rentebeschikking
verminderd.
ECLI:NL:RBDHA:2023:4587
Rechtbank DEN HAAG
uitspraak van de meervoudige kamer van 28 maart 2023 in de zaak tussen
[eiser] , wonende te [woonplaats] , eiser,
de inspecteur van de Belastingdienst, verweerder.

Daaruit:

2.4.4
De bepaling dat werknemers van het EOB met een Nederlandse nationaliteit die zijn aangeworven vanuit een andere EU-lidstaat, niet zijn vrijgesteld van belasting op hun inkomen uit sparen en beleggen maar werknemers met een andere nationaliteit in overigens dezelfde omstandigheden wel, heeft tot gevolg dat het voor werknemers met een Nederlandse nationaliteit die in een andere lidstaat dan Nederland werken en wonen, minder aantrekkelijk is om een dienstbetrekking aan te gaan met het EOB in Nederland dan voor werknemers met een andere nationaliteit. Artikel 10, lid 6, Zetelovereenkomst beperkt dus het in artikel 45 VWEU gewaarborgde recht op vrij verkeer van werknemers. Anders dan het middel voorstaat is dit niet anders in een geval als het onderhavige waarin het betreft een werknemer die bij aanwerving de Nederlandse nationaliteit had en nadien die nationaliteit heeft verloren en vervolgens duurzaam verblijf houdt in Nederland als bedoeld in artikel 10, lid 6, Zetelovereenkomst.”
19. In de door eiser aangehaalde arresten heeft de Hoge Raad geoordeeld dat artikel 10, zesde lid, van de Zetelovereenkomst niet in overeenstemming is met artikel 45 van het VWEU zodat de vrijstelling van belastingheffing over het inkomen uit sparen en beleggen ook van toepassing is op personeelsleden van het EOB met de Nederlandse nationaliteit. Naar het oordeel van de rechtbank kan eiser zich echter niet met succes op deze arresten beroepen nu eiser zich in een wezenlijk andere positie bevindt dan de belanghebbenden in de casus die aan genoemde arresten ten grondslag liggen. In beide arresten was sprake van een belastingplichtige met de Nederlandse nationaliteit die, voorafgaand aan zijn tewerkstelling bij het EOB in Nederland, in een andere EU-lidstaat heeft gewoond en gewerkt als werknemer. Voor eiser geldt daarentegen dat hij, voordat hij werd aangesteld bij het EOB , vanaf 1977 onafgebroken in Nederland heeft gestudeerd, gewoond en gewerkt. Eiser is niet vanuit een andere EU-lidstaat naar Nederland gezonden of vanuit een andere EU-lidstaat aangeworven. Eiser heeft voorafgaande aan zijn werkzaamheden bij het EOB ook geen werkzaamheden verricht in een andere EU-lidstaat. Onder die omstandigheden kan niet worden gezegd dat eiser zich ten opzichte van Nederland in een vergelijkbare positie bevindt als alle andere personen die de door het VWEU gewaarborgde rechten en vrijheden genieten. Nu eiser, voorafgaande aan zijn werkzaamheden bij het EOB niet in een andere EU-lidstaat heeft gewoond of gewerkt, heeft hij geen gebruik gemaakt van de verkeersvrijheden en is sprake van een zuiver interne situatie en niet van een grensoverschrijdende situatie binnen de Europese Unie. Eiser kan zich dan ook niet met succes op de bepalingen van het VWEU beroepen.
20. De toepassing van artikel 10, zesde lid, van de Zetelovereenkomst beperkt in het onderhavige geval niet het vrije verkeer van werknemers in de zin van artikel 45 van het VWEU. Eisers standpunt faalt derhalve. Verweerder heeft het voordeel uit sparen en beleggen terecht in de heffing betrokken.

Betreft iemand die ging werken bij het Europees Octrooibureau (in Nederland)

Daaruit:

4. Bij het bestreden besluit heeft verweerder het bezwaar van eiseres tegen het primaire besluit ongegrond verklaard, onder verbetering van de ingangsdatum van de ontheffing: 18 december 2019 in plaats van 18 december 2020. Verweerder heeft hieraan ten grondslag gelegd dat eiseres haar melding te laat heeft gedaan om nog voor de jaren daarvoor, teruggaand tot en met 1 januari 2016, voor een ontheffing in aanmerking te komen. Verweerder heeft zich verder op het standpunt gesteld dat er geen sprake is van bijzondere omstandigheden die tot een andere uitkomst moeten leiden.
5. Eiseres kan zich hier niet in vinden. In beroep heeft eiseres daartoe aangevoerd dat de ontheffing in moet gaan met ingang van 1 januari 2016. Zij heeft vanaf dat moment premies betaald voor de AOW. Eiseres beroept zich op de hardheidsclausule in het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999 (KB 746). Er zijn – aldus eiseres – onbillijkheden van overwegende aard die ertoe leiden dat de ontheffing met terugwerkende kracht moet worden verleend. Eiseres heeft naar voren gebracht dat zij hersenschade heeft opgelopen door een ongeluk in 2012. Zij was niet in staat om de belastingaanslagen te begrijpen. Zij had een belastingadviseur en zij vertrouwde erop dat hij zijn werk zorgvuldig deed. Verder is er volgens eiseres sprake van onvolledige en onjuiste voorlichting van de SVB en het Zorginstituut Nederland. In dat verband wijst eiseres op een brief van 24 juni 2015 van het Zorginstituut Nederland waarin staat dat eiseres niet verzekeringsplichtig is. Deze brief is afkomstig van het ‘Afdelingshoofd Verzekering Burgers’. Eiseres ging er door deze brief vanuit dat zij ook niet verzekeringsplichtig was voor de AOW, de Anw en de AKW. Eiseres heeft tot slot aangevoerd dat het bestreden besluit onzorgvuldig is voorbereid en niet goed is gemotiveerd.
6. De rechtbank overweegt het volgende.
6.1.
Het gaat om de vraag of verweerder op goede gronden heeft besloten om de ontheffing zonder terugwerkende kracht te verlenen.
6.2.
Artikel 22, eerste lid, van KB 746 luidt als volgt:
“De persoon die in Nederland woont en recht heeft op een uitkering op grond van een buitenlandse wettelijke of bovenwettelijke regeling inzake sociale zekerheid of op grond van een regeling van een volkenrechtelijke organisatie wordt op zijn aanvraag, voor zolang hij geen arbeid verricht, door de Sociale verzekeringsbank van de verzekering op grond van de Algemene ouderdomswet, de Algemene nabestaandenwet en de Algemene Kinderbijslagwet ontheven, zolang hij:
a. duurzaam recht heeft op uitsluitend een uitkering als bedoeld in de aanhef en deze uitkering per maand ten minste gelijk is aan 70% van het in artikel 8, eerste lid, onderdeel a, van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag bedoelde bedrag; of
b. naast een uitkering als bedoeld in onderdeel a, recht heeft op een Nederlandse socialeverzekeringsuitkering en het totaal van deze uitkering en de buitenlandse wettelijke of bovenwettelijke uitkering of de uitkering van de volkenrechtelijke organisatie per maand ten minste gelijk is aan 70% van het in artikel 8, eerste lid, onderdeel a, van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag bedoelde bedrag en de buitenlandse uitkering of de uitkering van de volkenrechtelijke organisatie groter is dan of gelijk is aan de Nederlandse uitkering.”
6.3.
Op grond van artikel 22, tweede lid, van KB 746 gaat de ontheffing, wanneer de aanvraag binnen een jaar na de datum waarop de persoon, bedoeld in het eerste lid, voor het eerst voldoet aan de genoemde voorwaarden is ingediend, in op die datum. Indien de aanvraag voor de ontheffing later wordt ingediend, dan gaat de ontheffing in op de datum van de aanvraag om ontheffing.
6.4.
Op grond van artikel 22, derde lid, van KB 746 kan de Sociale verzekeringsbank de aanvraag verlenen met ingang van een datum die is gelegen voor ten hoogste drie jaar voor de datum van de aanvraag indien toepassing van het tweede lid leidt tot onbillijkheden van overwegende aard.
6.5.
De rechtbank neemt als vaststaand aan dat eiseres vanaf 1 januari 2016 voldeed aan de voorwaarden die zijn genoemd in artikel 22, eerste lid, van KB 746. Eiseres ging vanaf dat moment uit dienst bij het [bureaunaam] en was toen, zoals verweerder ook tot uitgangspunt neemt, op grond van artikel 21, tweede lid, van KB 746 niet verzekerd op grond van de Wet langdurige zorg. Verder staat vast dat eiseres niet binnen een jaar, dus vóór 1 januari 2017, een aanvraag heeft ingediend voor een ontheffing. Op grond van artikel 22, tweede lid, geldt dan in beginsel dat de ontheffing ingaat op de datum van de aanvraag. Dit is alleen anders indien toepassing van die hoofdregel zou leiden tot onbillijkheden van overwegende aard. Eiseres heeft aangevoerd dat deze situatie zich voordoet.
6.6.
Eiseres heeft in dat verband naar voren gebracht dat verweerder haar op de hoogte had moeten brengen van de mogelijkheid tot het doen van een aanvraag voor ontheffing. Volgens eiseres heeft verweerder zijn informatieplicht dus veronachtzaamd. De rechtbank volgt eiseres hierin niet. In de eerste plaats heeft verweerder op 18 juni 2015 een brief naar het adres van eiseres gestuurd waarin haar is medegedeeld dat zij mogelijk in aanmerking komt voor een ontheffing ingevolgde de AOW, Anw en AKW. Hoewel eiseres op dat moment nog niet in aanmerking kwam voor een ontheffing – en de brief in die zin dus te vroeg was – werd eiseres hiermee wel op de mogelijkheid voor een ontheffing gewezen. Eiseres heeft in twijfel getrokken of deze brief bij haar is bezorgd. De rechtbank is er echter op basis van wat eiseres heeft aangevoerd – dat zij zich de brief niet kan herinneren en dat er in die periode vaker problemen waren met postbezorging – niet van overtuigd dat zij deze brief niet heeft ontvangen. Los daarvan geldt in de tweede plaats dat het vaste rechtspraak is dat onbekendheid of niet volledige bekendheid met de regelgeving geen reden is voor het verlenen van terugwerkende kracht aan de ontheffing (zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) van 11 juli 2014, ECLI:NL:CRVB:2014:2509, rechtsoverweging 4.9). Van verweerder mag niet worden verlangd dat iedereen die (mogelijk) voor een ontheffing in aanmerking komt, actief wordt benaderd. Daar ligt dus een verantwoordelijkheid voor eiseres.
6.7.
Er is wel ruimte voor toepassing van de hardheidsclausule wanneer eiseres verkeerd zou zijn ingelicht. Dit geldt op grond van de beleidsregels van verweerder (SB1038). Die situatie doet zich echter niet voor. Eiseres heeft naar het oordeel van de rechtbank niet op basis van de brief van 24 juni 2015 (zie rechtsoverweging 5) mogen aannemen dat zij niet verzekeringsplichtig was op grond van AOW, de Anw en de AKW. Deze brief is verzonden door het Zorginstituut Nederland; het ligt gelet op de afzender niet voor de hand dat met betrekking tot de verzekeringsplicht ook de verzekeringsplichten op grond van de AOW, de Anw en de AKW worden bedoeld. Daarom kan van deze brief naar het oordeel van de rechtbank niet worden gezegd dat eiseres hiermee verkeerd is ingelicht.
6.8.
Ook in wat eiseres verder heeft aangevoerd, ziet de rechtbank geen aanleiding om te oordelen dat de hardheidsclausule had moeten worden toegepast. Hoewel de rechtbank er begrip voor heeft dat eiseres in de periode waar het om gaat te kampen heeft gehad met haar gezondheid, blijkt uit wat eiseres heeft aangevoerd niet dat zij gedurende deze hele periode niet in staat was om een aanvraag om ontheffing in te dienen dan wel een derde of een vertegenwoordiger te zoeken die dit voor haar kon doen. Voor zover eiseres niet goed (genoeg) is ingelicht en bijgestaan door haar toenmalige belastingadviseur, geldt dat dit voor rekening van eiseres dient te komen.
6.9.
Van de zijde van eiseres is tot slot nog aangevoerd dat in de nota van toelichting bij KB 746 (Stb. 2001, 408) uitdrukkelijk rekening is gehouden met de praktijk dat menig persoon onbekend was met de ontheffingsmogelijkheid. Waar eiseres aan voorbij gaat, is dat de betreffende nota van toelichting betrekking heeft op de introductie van artikel 22, tweede lid, van KB 746. In de nota van toelichting is verwoord dat de regering van mening blijft dat het in eerste instantie de betrokkene zelf is die het initiatief dient te nemen, maar dat voorstelbaar is dat niet onder alle omstandigheden in één keer alles kan worden overzien. Daarom is in KB 746 opgenomen dat de vrijstelling voor de verzekeringsplicht geldt vanaf het moment dat aan de voorwaarden in artikel 22, eerste lid, van KB 746 wordt voldaan indien de aanvraag binnen een jaar wordt gedaan. Eiseres voldoet, zoals al is overwogen, niet aan dit vereiste. Artikel 22, tweede lid, vindt daarom geen toepassing.
6.10.
Het voorgaande leidt tot de slotsom dat verweerder op goede gronden geen terugwerkende kracht aan de ontheffing heeft verleend. De rechtbank is voorts van oordeel dat het bestreden besluit afdoende is gemotiveerd en met de vereiste zorgvuldigheid is voorbereid.
6.11.
Het beroep is ongegrond.

Vindplaatsen Rechtspraak.nl Viditax (FutD), 09-11-2018 V-N Vandaag 2018/2428
FutD 2018-2934 met annotatie van Fiscaal up to Date NTFR 2018/2595 met annotatie van T. El Ouardi V-N 2018/59.8 met annotatie van Redactie NLF 2018/2449 met annotatie van Erik Swaving Dijkstra BNB 2019/11 FED 2019/23 met annotatie van M.J.G.A.M. WEEREPAS
9 november 2018 nr. 17/05348

Arrest gewezen op het beroep in cassatie van [X] te [Z] (hierna: belanghebbende) tegen de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag van 3 oktober 2017, nr. BK‑17/00424, op het hoger beroep van belanghebbende tegen een uitspraak van de Rechtbank Den Haag (nr. SGR 16/8226) betreffende de aan belanghebbende voor het jaar 2012 opgelegde aanslag in de inkomstenbelasting. De uitspraak van het Hof is aan dit arrest gehecht.

1Geding in cassatie
Belanghebbende heeft tegen ’s Hofs uitspraak beroep in cassatie ingesteld. Het beroepschrift in cassatie is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.

De Staatssecretaris van Financiën heeft een verweerschrift ingediend.

Belanghebbende heeft een conclusie van repliek ingediend.

De Advocaat-Generaal R.E.C.M. Niessen heeft op 26 juni 2018 geconcludeerd tot ongegrondverklaring van het beroep in cassatie (ECLI:NL:PHR:2018:762).

2Beoordeling van de klachten
2.1.
In cassatie kan van het volgende worden uitgegaan.

2.1.1.
Belanghebbende woont in Nederland en is gehuwd. In 2012 heeft zij van de Europese Politiedienst (Europol) een van de inkomstenbelasting vrijgesteld salaris genoten van € 41.392.

2.1.2.
Europol is een aangewezen volkenrechtelijke organisatie met een eigen sociaalverzekeringsstelsel als bedoeld in artikel 1, lid 6, letter d, van de Regeling aanwijzing volkenrechtelijke organisaties in Nederland 2010 (Stcrt. 2010, 8131) in samenhang met artikel XVI, lid 1, van het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Europese Politiedienst (Europol) betreffende de zetel van Europol van 15 oktober 1998 (Trb. 1998, 241). Daarom vloeit uit artikel 14 van het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999 voort dat belanghebbende in het jaar 2012 niet verzekerd was op grond van de volksverzekeringen.

2.1.3.
Aan belanghebbende is voor het jaar 2012 een aanslag inkomstenbelasting opgelegd naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van nihil en een belastbaar inkomen uit sparen en beleggen van € 15.034. De gecombineerde inkomensheffing bedraagt € 4510.

2.1.4.
De gecombineerde inkomensheffing is verminderd met een bedrag van € 359. Dit bedrag betreft de som van de inkomstenbelastingdelen van de algemene heffingskorting, arbeidskorting, inkomensafhankelijke combinatiekorting en de korting voor maatschappelijke beleggingen, welke kortingen tezamen de gecombineerde heffingskorting vormen. De premiedelen van de gecombineerde heffingskorting zijn niet in aanmerking genomen.

2.2.1.
Voor het Hof was onder meer in geschil of de premiedelen van de gecombineerde heffingskorting ten onrechte niet in aanmerking zijn genomen.

2.2.2.
Het Hof heeft geoordeeld dat de gecombineerde heffingskorting van belanghebbende volgens artikel 8.8 van de Wet IB 2001 wordt beperkt tot een bedrag beneden het in artikel 8.9, lid 1, van de Wet IB 2001 bedoelde toetsniveau, waardoor belanghebbende volgens deze bepaling recht heeft op verhoging van de gecombineerde heffingskorting tot het bedrag van het toetsniveau. Veronderstellenderwijs ervan uitgaande dat deze bepaling in belanghebbendes situatie toepasselijk is, kan dat haar niet de in artikel 8.9a van de Wet IB 2001 bedoelde verhoging opleveren. Die verhoging bedraagt namelijk minder dan het bedrag dat belanghebbende aan premie volksverzekeringen verschuldigd zou zijn indien zij wel verzekerd zou zijn voor de volksverzekeringen, aldus het Hof. Voorts heeft het Hof geoordeeld dat een en ander geen verboden discriminatie in de zin van artikel 14 van het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna: het EVRM) of artikel 26 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (hierna: het IVBPR) inhoudt, omdat belanghebbende aldus niet anders wordt behandeld dan een premieplichtige inwoner van Nederland met een even hoog inkomen.

2.3.
Over het hiervoor in 2.2.2 weergegeven oordeel wordt in cassatie geklaagd. Belanghebbende betoogt dat zij de haar volgens artikel 8.9 en 8.9a van de Wet IB 2001 toekomende verhoging van de gecombineerde heffingskorting tot een bedrag van € 4150 moet kunnen effectueren. Dit volgt volgens haar in de eerste plaats uit het arrest van de Hoge Raad van 4 april 2014, nr. 13/01115, ECLI:NL:HR:2014:782. In de tweede plaats heeft artikel 8.9a van de Wet IB 2001 volgens belanghebbende ook in 2012 te gelden voor niet-premieplichtige inwoners van Nederland. In de derde plaats zou het niet kunnen effectueren ervan meebrengen dat in strijd met regels van de Europese Unie het vrijgestelde salaris van Europol indirect via box 3 wordt belast. In de vierde plaats wordt aldus in strijd met het discriminatieverbod van artikel 14 van het EVRM en artikel 26 van het IVBPR gehandeld. Ten slotte wordt betoogd dat belanghebbende in ieder geval recht heeft op de premiedelen van de korting voor maatschappelijke beleggingen.

2.4.1.
Belanghebbende is in het jaar 2012 niet verzekerd voor de volksverzekeringen en derhalve volgens artikel 6, lid 1, van de Wet financiering sociale verzekeringen (hierna: de Wfsv) niet premieplichtig voor de volksverzekeringen. Uit artikel 12, lid 1, van de Wfsv volgt dat belanghebbende dan geen recht heeft op de premiedelen van de gecombineerde heffingskorting (zie HR 8 juni 2007, nr. 41230, ECLI:NL:HR:2007:BA6528).

2.4.2.
Het vorenstaande leidt ertoe dat belanghebbende voor het jaar 2012 alleen recht heeft op de inkomstenbelastingdelen van de gecombineerde heffingskorting, in dit geval € 359. Dit bedrag is op de voet van artikel 2.7, lid 1, van de Wet IB 2001 volledig in mindering gebracht op de voor belanghebbende vastgestelde gecombineerde inkomensheffing van € 4510.

2.4.3.
De artikelen 8.9 en 8.9a van de Wet IB 2001 leiden alleen tot een verhoging van de gecombineerde heffingskorting indien die heffingskorting is beperkt door de toepassing van artikel 8.8 van de Wet IB 2001, welk artikel bepaalt dat de gecombineerde heffingskorting maximaal het bedrag van de gecombineerde inkomensheffing bedraagt. De gecombineerde heffingskorting van belanghebbende is beperkt doordat zij in Nederland niet verzekerd is voor de volksverzekeringen, en is dus niet beperkt door de toepassing van artikel 8.8 van de Wet IB 2001. Aan toepassing van de artikelen 8.9 en 8.9a van de Wet IB 2001 wordt daarom niet toegekomen.

De klachten falen dus voor zover zij tegen het hiervoor in 2.2.2 weergegeven oordeel zijn gericht.

2.4.4.
De klachten kunnen voor het overige niet tot cassatie leiden. Dit behoeft, gezien artikel 81, lid 1, van de Wet op de rechterlijke organisatie, geen nadere motivering, nu de klachten niet nopen tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.

ECLI:NL:HR:2020:407
Instantie Hoge Raad Datum uitspraak 13-03-2020 Datum publicatie 13-03-2020 Zaaknummer 19/02019 Formele relaties In cassatie op : ECLI:NL:GHDHA:2019:552
Conclusie: ECLI:NL:PHR:2019:1032
Conclusie: ECLI:NL:PHR:2019:1074 Rechtsgebieden Belastingrecht Bijzondere kenmerken Cassatie Inhoudsindicatie
Artikel 10 Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Europese Octrooiorganisatie betreffende het onderdeel van het Europees Octrooibureau in ‘s-Gravenhage, inclusief Afzonderlijke overeenkomst (Zetelovereenkomst), artikel 45 VWEU, duurzaam verblijf status in Nederland, ECLI:NL:HR:2011:BR0387, ECLI:EU:C:2002:432, ECLI:EU:C:1989:130, ECLI:EU:C:2006:106, ECLI:EU:C:1996:251 en ECLI:EU:C:1979:31. Vindplaatsen Rechtspraak.nl Viditax (FutD), 13-03-2020 FutD 2020-0761 met annotatie van Fiscaal up to Date
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN BELASTINGKAMER Nummer 19/02019 Datum 13 maart 2020
ARREST in de zaak van de STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN tegen
[X] te [Z] (hierna: belanghebbende) op het beroep in cassatie tegen de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag van 13 maart 2019, nr. BK-18/00690, op het hoger beroep van belanghebbende tegen een uitspraak van de Rechtbank Den Haag (nr. SGR 17/4751) betreffende de aan belanghebbende voor het jaar 2009 opgelegde aanslag in de inkomstenbelasting en de daarbij gegeven beschikking inzake heffingsrente. De uitspraak van het Hof is aan dit arrest gehecht.
1 Geding in cassatie
De Staatssecretaris van Financiën heeft tegen de uitspraak van het Hof beroep in cassatie ingesteld. Het beroepschrift in cassatie is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.
Belanghebbende heeft een verweerschrift ingediend.
De Advocaat-Generaal P.J. Wattel heeft op 8 oktober 2019 geconcludeerd tot ongegrondverklaring van het beroep in cassatie (ECLI:NL:PHR:2019:1032, met gemeenschappelijke bijlage ECLI:NL:PHR:2019:1074).
Belanghebbende heeft schriftelijk op de conclusie gereageerd.
2 Beoordeling van het middel
2.1
In cassatie kan van het volgende worden uitgegaan.
Belanghebbende heeft van 1 oktober 1993 tot en met 31 augustus 1997 in het Verenigd Koninkrijk gewoond en gewerkt. Sinds 1 september 1997 is belanghebbende werkzaam bij de vestiging van het Europees Octrooi Bureau in Rijswijk (hierna: het EOB). Belanghebbende is ongeveer twee weken vóór 1 september 1997 naar Nederland gekomen en woont sindsdien in Nederland. Belanghebbende had op het moment van indiensttreding bij het EOB de Nederlandse nationaliteit. Vanaf 2002 heeft belanghebbende de Ierse nationaliteit. Als gevolg van het aannemen van de Ierse nationaliteit heeft belanghebbende zijn Nederlanderschap verloren. Sinds 2010 heeft belanghebbende tevens weer de Nederlandse nationaliteit. Belanghebbende was in 2009 in het bezit van een door het Ministerie van Buitenlandse Zaken verstrekt identiteitsbewijs geprivilegieerden met daarop onder meer vermeld de code DV, hetgeen staat voor duurzaam verblijf houdend.
2.2
De Inspecteur heeft aan belanghebbende voor 2009 een aanslag in de inkomstenbelasting opgelegd en daarbij belastbaar inkomen uit sparen en beleggen in aanmerking genomen.
2.3.1
Voor het Hof was in geschil of bij belanghebbende het inkomen uit sparen en beleggen in de heffing van inkomstenbelasting mag worden betrokken.
2.3.2
Het Hof heeft geoordeeld dat artikel 10, lid 6, van de Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Europese Octrooiorganisatie betreffende het onderdeel van het Europees Octrooibureau in ‘s-Gravenhage, inclusief Afzonderlijke overeenkomst1 (hierna: de Zetelovereenkomst) een ongerechtvaardigde beperking vormt van artikel 45 Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna: VWEU). Het inkomen uit sparen en beleggen van belanghebbende mag volgens het Hof niet in de heffing van inkomstenbelasting voor 2009 worden betrokken.
2.4.1
Het middel betoogt onder meer dat het in artikel 10 van de Zetelovereenkomst gemaakte onderscheid tussen personeelsleden van de EOB die de Nederlandse nationaliteit hebben en andere personeelsleden geen door artikel 45 WVEU verboden beperking is. Indien wel sprake is van een beperking, is deze gerechtvaardigd, aldus het middel.
2.4.2
De Zetelovereenkomst bepaalt in artikel 10, lid 1, kort gezegd, dat bepaalde personeelsleden van het EOB dezelfde voorrechten en immuniteiten genieten als die welke door Nederland worden verleend aan diplomatieke ambtenaren van de diplomatieke vertegenwoordigingen die in Nederland zijn gevestigd overeenkomstig het Verdrag van Wenen inzake Diplomatiek Verkeer van 18 april 19612 (hierna: Verdrag van Wenen). Ingevolge artikel 10, lid 6, Zetelovereenkomst zijn personen die de Nederlandse nationaliteit bezitten of duurzaam verblijf houden in Nederland, van deze voorrechten en immuniteiten uitgesloten. Artikel 34 van het Verdrag van Wenen bepaalt dat een diplomatieke ambtenaar, uitzonderingen daargelaten, is vrijgesteld van alle belastingen.
2.4.3
Bij de beoordeling van het middel is van belang dat belanghebbende voorafgaand aan zijn tewerkstelling bij het EOB in Nederland in een andere lidstaat heeft gewoond en gewerkt als werknemer. In dit opzicht is sprake van een andere situatie dan die aan de orde was in het arrest van de Hoge Raad van 8 juli 2011.3 Belanghebbende bevindt zich, volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie, ten opzichte van de staat van herkomst (Nederland) in een vergelijkbare positie als alle andere personen die de door het VWEU gewaarborgde rechten en vrijheden genieten.4 Ook een ambtenaar van een internationale organisatie kan de hoedanigheid van migrerend werknemer bezitten.5 Het is eveneens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie dat het recht op vrij verkeer van werknemers niet aldus kan worden uitgelegd dat de eigen onderdanen van een bepaalde lidstaat van de toepassing van het gemeenschapsrecht worden uitgesloten, wanneer zij zich, door hun handelwijze, ten opzichte van hun staat van herkomst in een vergelijkbare positie bevinden als alle andere personen die de door het Verdrag gewaarborgde rechten en vrijheden genieten.6
2.4.4
De bepaling dat werknemers van het EOB met een Nederlandse nationaliteit die zijn aangeworven vanuit een andere EU-lidstaat, niet zijn vrijgesteld van belasting op hun inkomen uit sparen en beleggen maar werknemers met een andere nationaliteit in overigens dezelfde omstandigheden wel, heeft tot gevolg dat het voor werknemers met een Nederlandse nationaliteit die in een andere lidstaat dan Nederland werken en wonen, minder aantrekkelijk is om een dienstbetrekking aan te gaan met het EOB in Nederland dan voor werknemers met een andere nationaliteit. Artikel 10, lid 6, Zetelovereenkomst beperkt dus het in artikel 45 VWEU gewaarborgde recht op vrij verkeer van werknemers. Anders dan het middel voorstaat is dit niet anders in een geval als het onderhavige waarin het betreft een werknemer die bij aanwerving de Nederlandse nationaliteit had en nadien die nationaliteit heeft verloren en vervolgens duurzaam verblijf houdt in Nederland als bedoeld in artikel 10, lid 6, Zetelovereenkomst.
2.4.5
Onderzocht moet worden of deze beperking, gelet op de bepalingen van het VWEU, gerechtvaardigd is. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie kan een maatregel waarbij door het Verdrag gewaarborgde fundamentele vrijheden worden beperkt, slechts gerechtvaardigd zijn indien hij een met het VWEU verenigbaar legitiem doel nastreeft en het evenredigheidsbeginsel eerbiedigt. Daartoe moet een dergelijke maatregel geschikt zijn om het ermee nagestreefde doel te verwezenlijken en mag hij niet verder gaan dan ter bereiking van dat doel noodzakelijk is.7
2.4.6
Het middel betoogt dat de beperking in de eerste plaats wordt gerechtvaardigd doordat het onderscheid van artikel 10, lid 6, Zetelovereenkomst aansluit bij de internationaal aanvaarde praktijk. In de tweede plaats wordt deze beperking gerechtvaardigd door de doelstelling van die bepaling om het EOB in volledige onafhankelijkheid te laten functioneren, aldus het middel. Tot slot betoogt het middel dat de beperking wordt gerechtvaardigd door de noodzaak de heffingsbevoegdheden evenwichtig te verdelen tussen de lidstaten.
2.4.7
De beperking van het recht op vrij verkeer van werknemers in de zin van artikel 45 VWEU door artikel 10, lid 6, Zetelovereenkomst kan niet door de in het middel aangevoerde gronden worden gerechtvaardigd. De internationaal aanvaarde praktijk noch de doelstelling het EOB in volledige onafhankelijkheid te laten functioneren vormt een dwingende reden van algemeen belang om Nederlandse onderdanen en personen die duurzaam verblijf houden in Nederland van de voorrechten en immuniteiten uit te sluiten. Achtergrond van de internationale praktijk is het oogmerk internationale organisaties onafhankelijk te laten functioneren. Deze doelstelling wordt niet aangetast als ook belanghebbende de voorrechten en immuniteiten geniet. De beperking kan voorts niet worden gerechtvaardigd door de noodzaak van een evenwichtige verdeling van heffingsbevoegdheden tussen lidstaten omdat de Zetelovereenkomst niet de verdeling van heffingsbevoegdheden tussen twee lidstaten betreft, maar de verdeling daarvan tussen Nederland en het EOB.
2.4.8
Het middel faalt. Het middel kan voor het overige evenmin tot cassatie leiden. De Hoge Raad hoeft niet te motiveren waarom hij tot dit oordeel is gekomen. Bij de beoordeling van dit middel is het namelijk niet nodig om antwoord te geven op vragen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht (zie artikel 81, lid 1, van de Wet op de rechterlijke organisatie).