8. Handhaving internationaal
“Waarom wil de SVB dit van me weten?”
Bij klanten in het buitenland is het moeilijker
om te achterhalen of ze recht hebben of
houden op hun AOW of kinderbijslag. Vaak
begrijpt men niet dat wijzigingen in hun
woon-, leef- of werksituatie van belang
zijn voor de uitkeringen. Soms zijn er
taalproblemen, of is er informatie nodig die
in het buitenland lastig beschikbaar is.
Signaal uit de uitvoering:
Binnen de uitvoering gaan we voorzichtig om
met huisbezoeken. Soms is een bezoek het enige
middel dat nog over is om bijvoorbeeld vast te
stellen waar iemand feitelijk verblijft, of er sprake is
van een gezamenlijke huishouding of om te weten
of iemand nog in leven is. Bij huisbezoeken wordt
altijd toestemming gevraagd aan de bewoners en
worden hun verklaringen vastgelegd. Dat werkt
zo in Nederland en ook in het buitenland. Klanten
die samenwonen hebben recht op een lagere
AOW of Anw uitkering. Als dit niet tijdig wordt
gesignaleerd, kan dit tot hoge terugvorderingen
leiden.
Sinds de jaren 70 uit de vorige eeuw brengt de
SVB huisbezoeken in het buitenland, maar de
laatste jaren stuit dit meer en meer op verzet van
andere landen, ook binnen de EU. Dan gaat het
bijvoorbeeld om Polen, België en Zwitserland. Er
zijn juridische bezwaren naar voren gebracht door
deze lidstaten die inhouden dat hun wetgeving
niet toestaat dat buitenlandse autoriteiten
huisbezoeken afleggen op hun grondgebied.
Belangrijk om te vermelden is dat Nederland het
enige land is dat dit type huisbezoeken doet in het
buitenland. Dat draagt niet bij aan het vinden van
een oplossing.
Denkrichting uit de uitvoering:
De SVB zet op verschillende sporen in. In overleg
met SZW en UWV wordt allereerst ingezet op
nieuwe afspraken met lidstaten die juridische
bezwaren hebben geuit. Vanuit het Europese
principe van wederzijdse hulp en bijstand. Soms
kan dit leiden tot een betere gegevensuitwisseling.
Voor gegevens die niet worden bijgehouden
kunnen we daarnaast nagaan of de buitenlandse
autoriteiten een bezoek ter plekke overnemen als
hun nationale wetgeving dit toelaat. Of dat de SVB
klanten interviewt bij de Nederlandse ambassades
of in de gebouwen van buitenlandse zusterorganen.
Voor deze oplossingen is Nederland en
de SVB afhankelijk van de praktische medewerking
van de zusterorganen en de politieke bereidheid
van de lidstaten.
De SVB zet ook in- nu nog op testbasis- op een
app ter vervanging van het jaarlijkse levensbewijs.
Deze app is ontwikkeld door NOVUM, het
innovatielab van de SVB. Deze werkwijze zorgt
ervoor dat de klant niet meer het levensbewijs
moet laten tekenen bij het zusterorgaan. Klanten
hebben hier soms wel ondersteuning bij nodig.
Het maakt extra duidelijk dat de huidige wijze van
handhaven Nederland gegund moet worden door
andere lidstaten. De SVB is hiervan afhankelijk.

Lees verder in:
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2021/07/06/bijlage-knelpuntenbrief-wet-en-regelgeving-svb

Intensivering ketensamenwerking

We gebruiken kennis, gegevens en informatie uit de keten, ook internationaal. Klanten hoeven hun gegevens maar één keer aan te leveren. Deze ‘eenmalige uitvraag’ en meervoudig gebruik van de informatie over ketens heen zijn belangrijk om onze klanten zo geruisloos mogelijk van dienst te zijn. We stellen bij het uitwisselen van gegevens duidelijke eisen aan de kwaliteit van de data en informatiebeveiliging. Met onze ketenpartners wisselen we daar waar mogelijk gegevens uit en starten we pilots en proeftuinen om te onderzoeken hoe wij met elkaar de beste dienstverlening kunnen organiseren. We werken nauw samen met partners als de Belastingdienst (Toeslagen) en het UWV, maar ook met gemeenten en organisaties als het NIBUD en de Pensioenfederatie. Daar waar relevant, worden SZW en andere departementen hierbij betrokken. In dit hoofdstuk lichten we enkele initiatieven toe die wij in 2020 met ketenpartners realiseren. Dit is geen uitputtend overzicht, maar is bedoeld om inzicht te bieden in wat we op dit terrein doen. Tenslotte gaan we in op een aantal veranderingen in wet- en regelgeving die van invloed zijn op onze ketensamenwerking in het algemeen.
Uit de tabel Prestatieindicatoren voor 2019:
Internationale tijdigheid AOW, Anw, AKW 96% AOW 92% Anw 90% Geen norm AKW 63%