Het Europese Hof van Justitie heeft geoordeeld dat Nederland in strijd handelt met het EU-recht door voorwaarden te stellen en belasting te heffen bij de internationale waardeoverdracht van pensioenkapitaal. Op de website van taxlive kunt u een toelichting vinden en informatie over wat de impact van deze uitspraak. 
https://www.taxlive.nl/nl/documenten/nieuws/gevolgen-europese-uitspraak-over-overdracht-pensioenkapitaal/

De staatssecretaris heeft een brief gestuurd aan de Tweede kamer waarin
hij zijn visie geeft op de inhoud, impact en opvolging van de arresten
van het Hof van Justitie EU over internationale individuele
waardeoverdracht van pensioen.
Deze Kamerbrief kunt u vinden via:
https://open.overheid.nl/documenten/aaf8441f-2d6e-42e5-b64e-e361168706ea/file
.
Een een eerste korte indruk kunt u krijgen via:
https://www.taxlive.nl/nl/documenten/vn-vandaag/arresten-hvj-eu-over-internationale-individuele-waardeoverdracht-pensioen-hebben-directe-werking/

Cees Vermeeren
VBNGB bestuurslid en landencoördinator België

Datum15 september 2020BetreftAntwoord op Schriftelijk Overleg n.a.v. voorjaarsbrief fiscale moties en toezeggingen Tweede Kamer 2020
Geachte voorzitter,
Op 25 juni jl. heeft uw Kamer verslag uitgebracht van een Schriftelijk Overleg (2020D26029) over de Voorjaarsbrief Fiscale moties en toezeggingen 2020 die ik op 12 juni jl. naar uw Kamer heb gestuurd.1 Bijgaand treft u mijn reactie op de gestelde vragen in dit SO.
Hoogachtend,
de staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst

daaruit:
“De leden van de fractie van de VVD vragen naar de stand van zaken, de gevolgen in termen van belastingderving, het standpunt van het kabinet en het verwachte tijdstip van de uitspraak van het Hof van Justitie in de inbreukprocedure die de Europese Commissie eerder heeft gestart over de belastingheffing bij buitenlandse waardeoverdrachten van pensioenen.
Het kabinet betreurt dat de Europese Commissie heeft besloten deze zaak aanhangig te maken bij het Hof van Justitie van de EU (HvJ EU) en stelt zich op het standpunt dat de Nederlandse wetgeving op dit punt niet in strijd is met het EU recht. In Nederland wordt pensioen in de opbouwfase onder voorwaarden vrijgesteld van belastingheffing. In de uitkeringsfase, wanneer het pensioen daadwerkelijk wordt genoten, is hierover belasting verschuldigd. Een voorwaarde voor vrijstelling in de opbouwfase is dat pensioen in de uitkeringsfase periodiek en gelijkmatig wordt uitgekeerd, met als doel een levenslange, periodieke inkomensvoorziening. Wanneer het HvJ EU oordeelt dat Nederlandse eisen aan waardeoverdrachten van pensioenkapitaal naar het buitenland strijdig zijn met EU recht, kan dit ertoe leiden dat het gemakkelijker wordt om het (werknemers)pensioen in het buitenland af te kopen. In dat geval kan dit tot gevolg hebben dat de pensioenbestemming gedeeltelijk verloren gaat. De gevolgen in termen van belastingderving en het eventueel ontstaan van ontwijkingsconstructies zijn afhankelijk van de precieze uitspraak van het HvJ EU. Hierover kunnen daarom in dit stadium nog geen concrete uitspraken worden gedaan. De Europese Commissie heeft op 13 mei jl. aangekondigd deze inbreukprocedure aanhangig te maken bij het HvJ EU. Het HvJ EU doet doorgaans ongeveer anderhalf jaar na het aanhangig maken van een rechtszaak uitspraak”.

Dat is de vraag om meerdere redenen, vooral c hieronder. ik denk het niet:
a) het is niet zeker dat de EC dit wint.
b) de context van de inbreukprocedure is meen ik een situatie waarbij het pensioen nog niet uitgekeerd wordt. Ik kreeg de indruk dat dat bij u wel het geval is.
c) het belastingverdrag met Duitsland maakt duidelijk dat ook als een Nederlands pensioen al overgebracht is naar een buitenlands fonds in beginsel Nederland als herkomststaat mag blijven heffen op grond van de definitie van “afkomstig zijn uit Nederland” in dat verdrag.

Dank voor de heldere toelichting. Zou dat dan kunnen betekenen dat na een positieve beslissing in deze zaak ik een waardeoverdracht van NL naar DE van mijn NL privat pensioen zou kunnen overwegen, waardoor mijn naar DE transferred pensioenkapitaal (en dus de daaruit in DE te ontvangen uitkeringen) dan niet meer door NL belast zou mogen worden …… dit in tegenstelling tot de NL belasting nu op mijn NL pensioen uitgekeerd in DE …… er lijkt dus een ongelijke behandeling van waardeoverdracht van kapitaal van pensioenen in vergelijk met gewone maandelijkse uitkeringen van pensioenen te zijn, of mis ik iets …..?

De motivering die de EC voor de inbreukprocedure heeft gepubliceerd luidt:
” Referral to the Court of Justice of the European Union
Taxation: The Commission refers the NETHERLANDS to the Court for taxing the transfer of pension capital to other Member States, but not domestic transfers
The Commission decided today to refer the Netherlands to the Court of Justice for taxing the transfers of pension capital by mobile workers. Under EU law, mobile workers are free to take up jobs in Member States that allow full or partial lump sum out-payments of pensions. 12 Member States allow out-payments of pensions as lump sums: Belgium, Denmark, Germany, Greece, Hungary, Ireland, Italy, Luxembourg, Austria, Slovakia, Spain and Czechia. Taxing transfers of pension capital to these Member States, while not taxing domestic transfers is a serious obstacle to the free movement of workers, the freedom to provide services and the free movement of capital (Articles 45, 56, 63 TFEU). The Dutch legislation in question is, therefore, a restriction of the freedom of movement of workers (Article 45 TFEU), the freedom to provide services (Article 56 TFEU) and the free movement of capital (Article 63 TFEU). The European Commission sent a letter of formal notice on 21 November 2012, followed by a reasoned opinion on 19 July 2018. Since the Netherlands has not yet complied, the Commission is now bringing the matter before the Court of Justice of the European Union.”

Het gaat dus om ongelijke behandeling in verband met waardeoverdracht van pensioenen: bij overdracht naar het buitenland wel belast, bij binnenlandse overdracht niet. Dat acht de EC niet toelaatbaar. Dat is niet vergelijkbaar met verandering in de heffingstoewijzing van belasting over pensioenen tussen lidstaten op basis van een bilateraal verdrag.

Ik meen dat vooral hogere (pensioen)inkomens erop achteruit gingen door het nieuwe belastingverdrag. Er is nog wel geprotesteerd bij behandeling in de Eerste Kamer door gepensioneerden in Duitsland met Nederlands pensioen. Toen is een aparte overgangsregeling , eenzijdig voor Nederland, toegekend voor heffing over pensioeninkomens. Erg veel soelaas bood deze niet, zeker niet voor de lagere pensioeninkomens, en bovendien is deze tijdelijk. De VBNGB pleit voor levenslange overgangsregelingen bij wijziging van de heffing over pensioeninkomens in belastingverdragen.

Verandering van belastingverdragen kan inderdaad leiden tot verandering van toewijzing van heffing en daardoor hogere belastingen. Aangezien lidstaten van de EU vrij zijn hun heffingstoewijzingen te regelen valt daar vanuit Europees recht weinig tegen te doen. Welke argumenten de EC in de inbreukprocedure in geval van heffing door Nederland bij of na waardeoverdracht wenst te hanteren zal bestudeerd moeten worden.