Het klinkt logisch om te veronderstellen dat belasting moet worden betaald in het woonland. Daar branden immers voor emigranten de straatlantaarns. In het verdragsbeleid 2011 heeft de regering echter met Kamermeerderheid besloten dat er bij nieuwe belastingverdragen naar gestreefd zal worden het heffingsrecht over in het buitenland uitgekeerde Nederlandse pensioenen te verkrijgen. Reden was inderdaad dat er belastingvoordeel is verleend bij de opbouw van het pensioen. Dat houdt niet automatisch in dat dat lukt. Het andere bij het belastingverdrag betrokken land moet daar natuurlijk mee instemmen. Of het een slimme strategie is, is de vraag. Het andere land zal op een ander vlak zijn deel opeisen. Overigens is het niet per definitie nadelig in Nederland belasting te betalen. Sommige emigranten hebben veel baat (gehad) bij de aftrek van hypotheekrente.

De onderhandelingen over een belastingverdrag vinden inderdaad achter gesloten deuren plaats. Zelfs de volksvertegenwoordiging heeft daar geen inzicht in. Pas als de afspraken zijn gemaakt komt er een behandeling in de Tweede en dan de Eerste Kamer. Die behandelingen zijn openbaar en de verslagen staan op internet. Gedurende die behandeling kunnen privépersonen of belangenbehartigers Kamerleden op eventuele fouten wijzen. In dit geval zijn protesten echter zinloos. De onderhandelaars werken met de richtlijn van de regering. Je kunt ook niet eisen dat emigranten minder belasting betalen dan wanneer zij in Nederland hadden gewoond. Daar kunnen wij als vereniging niets aan doen. Zoals hierboven staat hebben wij wel bepleit dat er bij ernstige terugval in inkomen als gevolg van een nieuw belastingverdrag keuzerecht is tussen oud en nieuw verdrag dan wel een behoorlijke overgangsregeling.

Wat in Duitsland is gebeurd is voor de betrokkenen een ramp omdat zij met een grote teruggang in netto-inkomen werden geconfronteerd. Er was echter in de voorgaande jaren sprake van een dubbel voordeel: belastingvoordeel bij de opbouw en belastingvoordeel bij de uitkering. Inwoners van Nederland met een Duits pensioen hadden juist een dubbel nadeel: geen belastingvoordeel bij zowel opbouw als uitkering. Dat laatste is tijdens de loop van het oude verdrag gecorrigeerd, het eerste niet. Enkele leden hebben met steun van de VBNGB protest aangetekend bij de Europese Commissie. Dit is niet ontvankelijk verklaard. Landen hebben een grote vrijheid in het maken van onderlinge afspraken. De vele protesten hebben wel geresulteerd in een overgangsregeling die helaas niet voor iedereen van waarde is.

Tijdens onderhandelingen wordt geen informatie gegeven, ook niet op basis van WOB, en is geen inspraak mogelijk. Dat is standaard bij verdragsonderhandelingen. De vereniging heeft een standpunt, neergelegd in een factsheet op deze site: mogelijkheid van behoud van de pensioenbepalingen van het oude verdrag in geval van vernieuwing van een verdrag op basis van overgangsregeling. Dat is hier niet aan de orde. Benaderen van Kamerleden (en/of mInisterie van Financiën) is, nu de parlementaire behandeling begint, in beginsel nog mogelijk.

Als de Tweede Kamer het toestaat wel. Die stelt een lijst op van (niet-)controversiële onderwerpen. Maar zo’n goedkeuringsprocedure duurt vaak vrij lang, dus ik vermoed dat er dan ook wel een nieuw kabinet + nieuwe Tweede Kamer zal zijn.