Op dat punt worden geen maatregelen besproken.

aal domein en kan er meer geïnvesteerd wordt in het voorkomen van zware zorg en ondersteuning. De benchmark lang-durige zorg kan geen doorgang vinden omdat gemeenten geen landelijke benchmark kunnen doorvoeren, dit leidt tot een besparingsverlies dat oploopt tot 760 miljoen euro Ook zijn er transitiekosten van acht jaar, de besparing gaat in vanaf 2025. De besparing kent een oploop van vijf jaar omdat gemeenten in staat worden gesteld de korting in de woon-component stapsgewijs door te voeren. Randvoorwaardelijk is dat scheiden van wonen en zorg wordt doorgevoerd (zie O&I maatregel 42). In deze variant wordt 11,5 miljard euro overgeheveld van een niet-risicodragend naar een risicodra-gend systeem. De huidige Wlz-premie van 9,65 procent kan niet op dit niveau gehandhaafd worden. Dit heeft invloed op de belastinginning en de inkomens.
24. (Deel) ouderenzorg van Wlz naar de Zvw (ZiK M_133; variant B)
De ouderenzorg wordt overgeheveld van de Wlz naar de Zvw. Dit betreft alle zorg met ZZP VV. De Zvw moet hiervoor aangepast worden, zodat deze ook gaat gelden voor mensen die blijvend zijn aangewezen op zorg, intramuraal dan wel extramuraal. Zorgverzekeraars voeren de inkoop integraal risicodragend uit en krijgen daardoor de prikkel om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten functioneren. Deze aanpassing vergt een wijziging van wetgeving en onderliggende regelgeving. Daarvoor moet minstens twee jaar worden gerekend, exclusief overgangsrecht. Daarnaast moet de risico-verevening worden aangepast. De behandelcomponent wordt voor alle zorggebruikers gelijkgetrokken met de Zvw. Dat leidt tot een besparing van 170 miljoen euro en tot meer eigen betalingen voor de betreffende zorggebruikers. Het effect op de totale kosten is afhankelijk van de mate waarin zorgverzekeraars erin slagen de prijs en het zorgvolume te beïn-vloeden. Gezien de onzekerheid is het uiteindelijke effect op de collectieve uitgaven vooralsnog niet nader gekwantifi-ceerd.
25. De Wlz wordt een voorziening (BMH-beleidsoptie 28B)
Het verzekerde recht op zorg in de Wet langdurige zorg (Wlz) wordt omgezet in een voorziening, waarbij de cliënt een nieuwe vorm van zorg op maat krijgt en de mogelijkheden van het sociale netwerk en mantelzorg worden meegewogen. Het is een aanspraak beperkende maatregel die op termijn leidt tot minder instroom in de Wlz. Overgangsrecht voorziet in het eerbiedigen van bestaande aanspraken. Dat betekent dat de structurele besparingen op de ouderenzorg via na-tuurlijk verloop pas ongeveer drie jaar na invoering tot wasdom komen. Voor de gehandicaptenzorg en voor de geeste-lijke gezondheidszorg zal dat zelfs pas na tien jaar of langer zijn. Het CIZ krijgt de bevoegdheid en opdracht om moge-lijke inzet vanuit de sociale context van de cliënt mee te wegen bij de toegang tot de Wlz en vervolgens de aanspraken op zorg daarop af te stemmen.
Momenteel leveren mantelzorgers gemiddeld 11,1 uur per week mantelzorg. Dit gemiddelde zal fors moeten stijgen om deze maatregel te realiseren, ook omdat het mantelzorgpotentieel de komende jaren door de vergrijzing daalt van maxi-maal 32 procent naar 20 procent. Daarbij komt dat 11,1 uur en gemiddelde is en dat er een grote groep cliënten minder dan dit gemiddelde krijgt. Het staat niet vast hoeveel zorg kan worden vervangen door mantelzorg; dit hangt af van de maatschappelijke bereidheid en mogelijkheid om een groter deel van de zorg door mantelzorgers onbetaald te laten ver-richten.
Er zijn twee varianten uitgewerkt waarbij de huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding door het sociale netwerk wordt opgevangen, voor een aanvullend dagdeel, of een verdubbeling van het huidige geleverde mantelzorguren. Deze mantelzorg wordt binnen de nieuwe voorziening omschreven als gebruikelijke zorg en daarmee niet meer vergoed. Dit doet een groot beroep op (potentiële) mantelzorgers. Er is sprake een ingroeipad, daarnaast is sprake van transitiekos-ten, een weglek van 10 procent naar de Zvw en Wmo, en extra uitvoeringskosten omdat het indicatieproces intensiever wordt. Compensatiemaatregelen voor specifieke (inkomens)groepen zijn niet meegenomen in deze berekeningen. Ook de eigen bijdragenderving, die de opbrengsten van deze maatregel dempt, is niet opgenomen in de berekening. Dit is een beperkte daling.
38. Langdurige wijkverpleging vervalt als aanspraak in het basispakket Zvw (ZiK M_117)
De verzekerde aanspraak wijkverpleging wordt beperkt tot de kortdurende zorg. Deze wordt met name verstrekt na een ziekenhuisopname. De kosten van langdurige wijkverpleging draagt de burger voortaan zelf of hij moet zich hier additio-neel voor verzekeren. Mensen die op jonge leeftijd een beperking krijgen (Wajongers) houden wel aanspraak op langdu-rige wijkverpleging. Verder geldt er een overgangstermijn voor bestaande cliënten. Omdat een deel van de cliënten ook in aanmerking zou komen voor Wlz-zorg of gemeentelijke ondersteuning, worden de betreffende budgetten verhoogd met 500 en 800 miljoen euro structureel.
39. Verkleining basispakket op basis van ziektelast
Zorg voor aandoeningen die een lagere ziektelast hebben dan een bepaald minimum, worden uit het basispakket verwij-derd. In deze variant wordt de grens gesteld dat maximaal 10 procent van de gezondheid verloren gaat als de aandoe-ning onbehandeld blijft. De impact van de aandoening voor het leven van de patiënt blijft daarmee beperkt. Het imple-menteren is technisch uitvoerbaar, maar complex omdat er meer informatie nodig is over de ziektelast van aandoenin-gen. Daarom is er flankerend beleid nodig om onderzoek te doen naar ziektelast en moet de maatregel geleidelijk in-gaan.
40. Een vaste eigen bijdrage van €5 per uur, onafhankelijk van het inkomen (ZIK 68) Er komt een vaste eigen bijdrage per uur voor wijkverpleegkundige zorg in de Zorgverzekeringswet (Zvw). De maatregel moet tot beheersing van zorgkosten leiden en verkleint het verschil met de regels voor de Wlz. Bij de bepaling van de opbrengst van de eigen bijdrage is gebruik gemaakt van NZa data analyses voor cliëntgroepen in de wijkverpleging. In deze analyse staat het aantal uren wijkverpleging per deelgroep en de verdeling over de cliënten. Het instellen van een vaste eigen bijdrage per uur past overigens niet bij de beleidsrichting van de nieuwe bekostiging wijkverpleging waaraan wordt gewerkt. Beoogd wordt daarin om met cliëntenprofielen de PxQ te vervangen. De opbrengsten zijn berekend op basis van cijfers uit 2019 en daarna opgehoogd naar 2021. In totaal zijn met de wijkverpleging 50 miljoen uren per jaar gemoeid, tegen een gemiddeld tarief van €67. Met een vaste eigen bijdrage van 5 euro per uur bespaar je dus 270 mil-joen. Tegelijkertijd treedt ook een remgeldeffect op, omdat mensen door de eigen bijdrage minder wijkverpleging gaan gebruiken. Het remeffect in de Zvw is gekwantificeerd o.b.v. CPB cijfers op 220 miljoen euro. Het kan leiden tot hogere zorgkost in andere domeinen, zoals de Wlz, waar cliënten sneller in zullen stromen. De meerkosten worden hier op 790 miljoen geschat. Tegelijkertijd wordt verwacht dat de kosten in de Wmo en de Zvw zullen dalen, en dat dit effect onge-veer gelijk is aan de Wlz stijging. Daling van 480 miljoen euro voor de Zvw en 260 miljoen euro voor de Wmo.
42. Scheiden van wonen en zorg in Wlz (ZiK M_28, variant 2)
Verblijf in een instelling is niet meer standaard onderdeel van het pakket Wlz-zorg (dit sluit beter aan bij andere zorgdo-meinen en de essentie van zorg). Bewoners die in een nieuwgebouwde of sterk gerenoveerde instelling komen te wo-nen, vallen onder het nieuwe regime. Dit betekent dat over een periode van 30 jaar de huidige integrale vergoeding wordt afgebouwd. Instellingen krijgen onder het nieuwe regime alleen nog een vergoeding voor de zorgkosten en even-tueel een extra vergoeding voor kapitaallasten of diensten die sterk samenhangen met het leveren van zorg in een intra-murale instelling. Door het scheiden van wonen en zorg krijgt de burger meer keuzevrijheid maar wordt wel geconfron-teerd met een hogere eigen bijdrage. Dit betreft variant 2 van het ZiK-fiche waarbij cliënten zelf gaan betalen voor woon-lasten. De maatregel betekent een majeure wijziging. Het wetgevingstraject zal circa drie jaar kosten. Bij de invoering wordt aangesloten bij het bouwtempo: er is een lange overgangstermijn nodig omdat de huidige intramurale voorraad aangepast moet worden aan het nieuwe regime. Het is mogelijk te kiezen voor een sneller ingroeipad of voor (gedeelte-lijke) compensatie van woonlasten. Door het scheiden van wonen en zorg krijgt de burger meer keuzevrijheid. Dit heeft mogelijk een aanzuigende werking. In de meeste varianten gaat de burger echter ook een hogere eigen bijdrage beta-len. Dit heeft juist een remmend effect. Afhankelijk van de vormgeving van de inkomenscompensatie kan de aanzui-gende werking leiden tot verlaging of verhoging van de uitgaven. Het effect wordt ten opzichte van de overige budget-taire effecten in elk geval als beperkt ingeschat. Dit effect is niet gekwantificeerd.
48. Aanpassen of afschaffen (vrijwillig) eigen risico (ZiK M_54, variant 2a)
Deze maatregel heeft ten doel het eigen risico te verhogen van 385 euro naar 485 euro en het vrijwillig eigen risico af te schaffen. Als gevolg van de maatregel zullen de private zorguitgaven stijgen en zullen de opbrengsten van de eigen bij-drage toenemen. Verhoging ervan leidt tot een groter remgeldeffect, het afschaffen of verlagen ervan vergroot de toe-gankelijkheid van de zorg. Voor de uitvoering moet de Zvw aangepast worden en deze moet getoetst worden aan het Europees recht, wat naar verwachting anderhalf tot twee jaar zal duren.
49. Invoeren procentueel eigen risico Zvw (ZiK M_56)
In plaats van het verplicht eigen risico wordt er een verplicht procentueel eigen risico ingevoerd in de Zvw. Verzekerden betalen in dit systeem voortaan een percentage van hun zorgkosten zelf tot een bepaald maximum. In deze varianten wordt het maximumbedrag hoger en gekozen zodat de macro-opbrengst van de eigen betalingen gelijk blijft. Daar zijn drie percentages: 25 procent, met een maximale eigen betaling van 670 euro, 50 procent, met een maximale eigen be-taling van 480 euro en 75 procent, met een maximale eigen betaling van 420 euro.
52. Eigen bijdrage per DBC (ZiK M_61, variant 1b)
De werking van het eigen risico wordt aangepast voor de zorg die met diagnose-behandelingscombinaties (dbc’s) wordt bekostigd en wordt vervangen door een systeem van vaste maximale eigen bijdragen per dbc. Een patiënt heeft niet gelijk zijn hele eigen risico opgemaakt na één behandeling. De remmende werking van een eigen betaling blijft dus lan-ger in stand. Daarnaast wordt het verplicht eigen risico verhoogd naar 885 euro. De eigen bijdragen gelden pas vanaf 18 jaar. Voor alle overige zorg (zoals eerstelijnszorg, farmaceutische zorg en hulpmiddelen) blijft de huidige systematiek bestaan.

64a. Verlagen aftoppingsgrens pensioensparen naar 60.000 euro
Opbouw van aanvullend pensioen over een inkomen tot de aftoppingsgrens wordt fiscaal gefaciliteerd met de omkeerre-gel. Ook is het jaarlijkse rendement niet belast in box 3. Voor de opbouw van nettopensioen over het inkomen boven de aftoppingsgrens geldt alleen een box 3-vrijstelling. De aftoppingsgrens ligt in 2020 op 110.111 euro. De aftoppingsgrens kan worden verlaagd naar bijvoorbeeld 60.000 euro (ongeveer 1½x modaal). Een verlaging van de aftoppingsgrens leidt tot het naar voren halen van belastingopbrengsten en per saldo tot hogere belastingopbrengsten. Op lange termijn wordt deze opbrengst gedrukt door lagere belastingopbrengsten uit pensioenuitkeringen, maar per saldo blijft sprake van een budgettaire opbrengst.
64b. Verlagen aftoppingsgrens pensioensparen naar 80.000 euro
Zie vorige maatregel, maar dan vormgegeven door de aftoppingsgrens te verlagen naar 80.000 euro (ongeveer 2x mo-daal).
65. Afschaffen afbouw algemene heffingskorting (AHK) door aanpassing van de tariefstructuur
De afbouw van de AHK maakt het belastingstelsel minder transparant, omdat het voor belastingplichtigen moeilijk is om inzichtelijk te krijgen wat de financiële consequenties zijn van veranderingen in hun inkomen (marginale druk). De AHK bouwt in 2023 af met 6,0 procent voor belastingplichtigen onder de AOW-leeftijd en met 3,1 procent voor belastingplichti-gen boven de AOW-leeftijd. Met deze maatregel worden de tarieven in de voormalige tweede en derde schijf (=afbouw-traject AHK) met 6,0 procent verhoogd. Deze verhoging komt in plaats van de afbouw van de AHK.
66a. Aftrekposten omzetten in heffingskortingen variant a
Voor grote groepen belastingplichtigen geldt vanaf 2023 dat het effectieve aftrektarief nog steeds hoger is dan het basis-tarief van het tweeschijvenstelsel, ondanks de invoering van de tariefmaatregel grondslagverminderende posten uit het Belastingplan 2019. Dit wordt veroorzaakt door de afbouw van de algemene heffingskorting (AHK) en de ouderenkorting (OUK). Deze maatregel past voor posten die onder voornoemde tariefmaatregel vallen de bijtelling op de verschuldigde belasting aan zodanig dat het effectieve aftrektarief voor alle belastingplichtigen gelijk wordt aan het basistarief. Dit kan worden vormgegeven door voor alle belastingplichtigen een bijtellingspercentage toe te passen en daarbij het percen-tage vast te stellen op basis van het voor de betreffende belastingplichtige geldende IB-tarief + geldende afbouwpercen-tage AHK + geldende afbouwpercentage OUK -/- basistarief.
66b. Aftrekposten omzetten in heffingskortingen variant b
Zie vorige maatregel, maar dan vormgegeven door aftrekposten die vallen onder de tariefmaatregel om te zetten in hef-fingskortingen waardoor deze niet langer meetellen bij de vaststelling van het verzamelinkomen. Hierdoor gaat de te betalen belasting omhoog, maar tegelijkertijd worden heffingskortingen geïntroduceerd gelijk aan (van toepassing zijnde basistarief * aftrekpost). Hierdoor wordt de waarde van aftrekposten voor alle inkomens gelijkgetrokken en de doorwer-king van aftrekposten op toeslagen beëindigd. De doorlooptijd van de IV-wijzigingen wordt geschat op minimaal ander-half jaar. Deze wijziging loopt in de VA mee. Hier speelt ook een portfoliovraagstuk. Bij variant b. is de besparing 2,2 mil-jard euro, waarvan 1,0 miljard euro bij toeslagen.
3. Verhogen onbelaste vrijwilligersvergoeding
Meerdere partijen stellen voor om de onbelaste vrijwilligersvergoeding te verhogen om onbetaalde arbeid meer te waar-deren. De maatregel behelst het verhogen van de onbelaste vrijwilligersvergoeding met 100 euro. Deze verhoging komt bovenop de jaarlijkse indexatie van de onbelaste vrijwilligersvergoeding. Een extra verhoging met 100 euro kost structu-reel drie miljoen euro. Dit is een parameter wijziging en heeft niet tot nauwelijks effect op de uitvoerbaarheid en de uit-voeringskosten.

33b. Verlaging alle AO-uitkeringen en ZW-uitkering met 10 procent
Zie toelichting bij 31a.
34. Wajong-uitkering naar 70 procent van het WML
Wajongers zonder arbeidsvermogen (duurzaam dan wel tijdelijk) krijgen 75 procent van het WML (wettelijk minimum-loon) als uitkering. Met deze maatregel wordt dit teruggebracht naar 70 procent. Hiermee wordt de uitkering binnen de Wajong gelijkgetrokken met die binnen Participatiewet. Raakt mogelijk aan het VN-verdrag Handicap, waardoor een ge-gronde reden nodig is om deze besparing door te voeren. Met de hier voorgestelde uitwerking wordt ruim drie jaar voor-bereidingstijd gegeven op de teruggang in inkomsten. Eventueel is het mogelijk ook een bepaald overgangsrecht op te neme
35. Wajong-uitkering conform bijstand tot 21 jaar
In de bijstand geldt tot 21 jaar een lagere uitkering in verband met de onderhoudsplicht van ouders. In de Wajong be-staat geen verschil in uitkeringshoogte op basis van leeftijd. Met deze maatregel wordt een verlaging van de hoogte van de uitkering in de Wajong tot 21 jaar gerealiseerd voor nieuwe instroom. Redenatie achter de maatregel is dat tot 21 jaar ouders een verantwoordelijkheid hebben voor hun kinderen.