NL
E-000931/2019
Antwoord van vicevoorzitter Dombrovskis
namens de Europese Commissie
(3.5.2019)

Wat de eerste twee vragen van de geachte Parlementsleden betreft, wil de Commissie graag verduidelijken dat het voorstel voor een pan-Europees pensioenproduct (PEPP) tot doel heeft de bestaande nationale systemen voor wettelijke pensioenen en/of bedrijfspensioenen aan te vullen met een extra vrijwillige optie waarmee burgers kunnen sparen voor hun pensioen, als ze dat willen. Geen enkele financiële instelling is dus verplicht om een PEPP aan te bieden.

Het PEPP is opgezet als een vrijwillig persoonlijk pensioenproduct waarop iedere burger kan inschrijven, ongeacht zijn arbeidsstatus. Het PEPP-initiatief bevat geen fiscale bepalingen of bepalingen inzake de rechten en belangen van werknemers in de zin van artikel 114, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) . De uitzonderingen waarvan sprake in artikel 114, lid 2, VWEU zijn dus niet relevant voor het PEPP-wetgevingsinitiatief.

Wat de laatste vraag betreft, het PEPP is uiterst zorgvuldig ontworpen om te vermijden dat bestaande pensioenregelingen worden doorkruist, of het nu om wettelijke pensioenen of bedrijfspensioenen gaat. Het PEPP valt in het bijzonder buiten het toepassingsgebied van de Nederlandse bedrijfspensioenen. Er wordt dus ook geen effect verwacht op het functioneren van die regelingen.

Uit het verslag van een recent pensioenseminar van ITEM:

Dat leidt Yves Stevens ertoe nog een woord over het PEPP te zeggen. Hij merkt dat veel lidstaten niet voor, maar ook niet tegen het PEPP zijn. Dit met de gedachte dat het PEPP niet uitmaakt, omdat de, doorslaggevende, fiscaliteit toch nationale aangelegenheid blijft. Yves Stevens betwijfelt dit echter en geeft aan dat twee grote Europese consultancybureaus bezig zijn met het onderzoeken of het niet faciliteren van het PEPP door lidstaten in strijd is met de vrijheden en met EU rechtspraak, als in bijvoorbeeld de Safir-zaak. Het PEPP gaat daarmee volgens Yves Stevens verder komen dan de meeste denken.
De reële vraag is volgens hem in alle lidstaten hetzelfde, namelijk dat pensioenen altijd gaan over de mate van het delen van risico’s en onder wie deze kunnen worden verdeeld. Voor de verdeling van risico’s is vertrouwen belangrijk en de wijze waarop je vertrouwen kunt opbouwen. Fundamentele problemen met vertrouwen in het pensioenstelsel worden door Yves Stevens geïllustreerd aan de hand van Hongarije en Polen. In Hongarije is de tweede pijler afgeschaft en in Polen is de tweede pijler voor de helft omgezet naar de eerste pijler en de andere helft naar de derde pijler. In die landen merkt hij dat mensen niet meer geloven in pensioen.
Nicolas Jeanmart vervolgde met het PEPP. Het PEPP is aan het eind van het proces, definitieve akkoorden zouden volgens plan aankomende weken moeten volgen. Volgens Nicolas Jeanmart is het op dit moment nog niet mogelijk om vast te stellen of het PEPP een waardige aanvulling aan het Europese pensioensparen zal zijn. Het is hierbij volgens hem met name van belang dat het PEPP echte pensioenkenmerken heeft: er dienen garanties en vereisten voor de uitkeringsfase te gelden.
—
Pieter Omtzigt:
(..) De derde vraag die gesteld werd is wat er op dit moment in Europa gebeurt en wat daar precies mee moet worden gedaan. Allereerst werd duidelijk dat het Nederlandse pensioenstelsel in allerlei rankings nog steeds als zeer goed gezien wordt. Dit terwijl de deelnemers behoorlijk ontevreden zijn. Volgens Pieter Omtzigt is één ding waarin Nederland echt slecht scoort: de eigen woning. De eigen woning is in zijn ogen namelijk wel degelijk onderdeel van de pensioenvoorziening. Daarna werd de discussie gevoerd of Europa een tweede of derde pijler zou moeten gaan opzetten. Pieter Omtzigt stond ten slotte stil bij enkele grensoverschrijdende aspecten. Hoewel de meeste werkers niet grensoverschrijdend werken wil dit niet zeggen dat er geen problemen zijn op dit gebied. Het tegendeel is namelijk het geval. Het PEPP kan mogelijk een oplossing bieden. Een probleem dat volgens Pieter Omtzigt volstrekt onderbelicht is gebleven in de grote discussie, is het probleem van de democratische legitimatie. Ingevolge de IORP-richtlijnen is het mogelijk om een pensioenfonds en de pensioengelden vanuit Nederland te verhuizen naar een andere lidstaat. Dit betekent feitelijk dat er een discoördinatie gaat ontstaan tussen waar iemand stemt en waar iemand zijn belasting betaalt en dat is levensgevaarlijk voor de democratische legimitatie. Als een pensioenfonds verhuist naar een andere lidstaat waarover geen democratische controle bestaat, dan wordt er volgens Pieter Omtzigt een democratisch zwart gat gecreëerd dat zijn weerga niet kent in de Nederlandse geschiedenis.(..)