Uitgaven die het belastbaar inkomen verminderen en aftrekposten

A. Welke uitgaven verminderen het belastbaar inkomen: de verdragsbijdrage

B. Wanneer kan wat van de belasting worden afgetrokken

A. Uitgaven die het belastbaar inkomen verminderen

Bepaalde uitgaven verlagen het belastbaar inkomen. Hiertoe behoren uitgaven die rechtstreeks verband houden met het verwerven van inkomsten. Deze worden als bedrijfskosten of beroepskosten (Werbungskosten) van de inkomsten afgetrokken. Andere uitgaven die het belastbaar inkomen verlagen, maar geen verband houden met het verwerven van inkomsten, zijn bijzondere uitgaven (Sonderausgaben), buitengewone lasten (Außergewöhnliche Belastungen) en de verplichte verdragsbijdrage die het CAK inhoudt.

1. Werbungskosten

Bedrijfs- of beroepskosten die gemaakt worden om opbrengsten c.q. inkomsten te genereren kunnen vóór belasting worden afgetrokken van de soort zakelijke inkomsten, waarvoor die kosten zijn gemaakt. Ook van het niet-zelfstandig inkomen (loondienst) mogen kosten vóór belasting worden afgetrokken in de belastingaangifte (Steuererklärung). Denk daarbij bijvoorbeeld aan benodigde arbeidskleding of een beroepsspecifieke cursus. Dit zijn Werbungskosten.

Zijn er geen kosten, dan trekt het Finanzamt een vast tarief (Pauschalbetrag) af. Bij pensioeninkomens past de fiscus dit Pauschalbetrag niet toe. Uitgaven die rechtstreeks verband houden met belastingvrij inkomen mogen niet in mindering worden gebracht.

2. Sonderausgaben

“Sonderausgaben” zijn bepaalde particuliere uitgaven die fiscaal gunstig worden behandeld. De volgende “Sonderausgaben” zijn deels onbeperkt, deels in beperkte mate aftrekbaar:

• Bijdragen voor vrijwillige voortzetting van de wettelijke pensioenverzekering en het inkopen van school- of studietijd voor een onbeperkt bedrag
• Bijdragen aan particuliere verzekeringen: vrijwillige of vrijwillige voortzetting van een ziektekostenverzekering, ongevallenverzekering, pensioenverzekering (lijfrente) en/of een verzekering voor langdurige zorg
• Kosten voor belastingadvies – zonder maximumbedrag
• Kerkbijdragen – tot 600 euro
• Donaties aan humanitaire instellingen (liefdadigheidsorganisaties, organisaties voor ontwikkelingshulp of rampenhulp)
• Donaties aan vrijwillige brandweerkorpsen en regionale brandweerverenigingen
• Sinds het kalenderjaar 2022 kunnen uitgaven voor de thermische en energetische renovatie van gebouwen en uitgaven voor de vervanging van een fossiel verwarmingssysteem door een klimaatvriendelijk verwarmingssysteem forfaitair als “Sonderausgaben” worden afgetrokken.

3. Außergewöhnliche Belastungen

Buitengewone lasten zijn uitgaven in verband met ziekte of invaliditeit. De uitgaven zijn:

• uitzonderlijk, omdat de meeste mensen zulke uitgaven niet hoeven te doen;
• noodzakelijk, omdat de uitgaven niet te vermijden zijn;
• van invloed op het bestaansniveau, omdat ze een redelijke, individueel vast te stellen eigen bijdrage overschrijden.

Voor bepaalde uitzonderlijke lasten (met name voor invaliditeit) geldt geen eigen bijdrage.

4. De verdragsbijdrage

Als u in Oostenrijk woont en een pensioen of uitkering uit Nederland ontvangt, dan heeft u recht op medische zorg via Nederland. U kunt via het Centraal Administratie Kantoor, het CAK, een zorgverzekering afsluiten via de buitenlandregeling. (CAK / nederlandwereldwijd)

De bijdrage die u betaalt zorgt ervoor dat u en uw meeverzekerde gezinsleden gebruik kunnen maken van de gezondheidszorg in uw woonland, vergelijkbaar met het basispakket van een Nederlandse zorgverzekering. Wie in Oostenrijk ziek wordt heeft dan recht op de uitkeringen, waarin het Oostenrijkse verzekeringsstelsel voorziet.

De exacte hoogte van deze “verdragsbijdrage” verschilt per situatie en wordt in de meeste gevallen direct ingehouden op uw pensioen of uitkering door uw uitkeringsinstantie of het CAK. De verdragsbijdrage die u betaalt is een verplichte zorgbijdrage en daarmee gelijk gesteld aan de in Oostenrijk verplichte “Sozialversicherungsbeiträge”, die vóór belasting van het bruto inkomen worden ingehouden.

De verplichte verdragsbijdrage kunt u in de Oostenrijkse belastingaangifte opvoeren. Dit kunt u op twee manieren doen.

• U kunt de in Nederland ingehouden ziektekostenverzekeringspremies aftrekken van het bruto bedrijfspensioen dat in Oostenrijk belast is. Dit gecorrigeerde nettobedrag (bruto-inkomen minus Nederlandse verplichte ziektekostenverzekeringspremies) vult u dan in uw aangifte in.
• U kunt de in Nederland ingehouden ziektekostenverzekeringspremies opvoeren als Werbungskosten.

Als u geen verdragsbijdrage betaalt, omdat u in Oostenrijk verplicht verzekerd bent, vordert de Oostenrijkse ziektekostenverzekering meestal achteraf verplichte premies in over uw Nederlandse AOW of bedrijfspensioen. Deze premies kunt u op dezelfde manier als hierboven genoemd opvoeren in uw belastingaangifte, zodat deze vóór belasting van het bruto inkomen worden ingehouden.

B. Wat kan van de belasting worden afgetrokken: Absetzbeträge

Als de belasting op het belastbaar inkomen is berekend en er bestaat recht op belastingaftrek, dan hoeven deze alleen nog van de belasting worden afgetrokken. Aftrekposten verlagen de belastingheffing.

• Het Einkommensteuergesetz (EStG) kent de volgende belastingaftrekposten:
• Familienbonus Plus bis 18 Jahre – Gezinsbonus Plus tot 18 jaar
• Familienbonus Plus ab 18 Jahre – Gezinsbonus Plus vanaf 18 jaar
• Verkehrsabsetzbetrag – Vervoersaftrek
• erhöhter Verkehrsabsetzbetrag – Verhoogde vervoersaftrek
• Zuschlag zum Verkehrsabsetzbetrag – Toeslag op de vervoersaftrek
• Pensionistenabsetzbetrag – Pensioenaftrek
• erhöhter Pensionistenabsetzbetrag – Verhoogde pensioenaftrek
• Alleinverdienerabsetzbetrag – Aftrek voor eengezinsverdieners
• Alleinerzieherabsetzbetrag – Aftrek voor alleenstaande ouders
• Unterhaltsabsetzbetrag – Aftrek voor alimentatie
• Kinderabsetzbetrag* – Kinderaftrek*
• Kinderzuschlag zum Kinderabsetzbetrag – Kindertoeslag op de kinderaftrek

Van de berekende belasting moeten de voor u geldende belastingaftrekposten worden afgetrokken. Voor gepensioneerden zijn de pensioenaftrek en de verhoogde pensioenaftrek interessant. In de belastinggidsen van het Bundesministerium Finanzen en van de Arbeiterkammer, die voor elk jaar worden uitgebracht, zijn de genoemde uitgaven, die het belastbaar inkomen verminderen, alsmede de genoemde aftrekposten makkelijk te vinden. Onder de volgende linken zijn ze te downloaden: Das Steuerbuch en Steuer Sparen.